સ્ટાઇલ

સ્ટાઇલ

શેક્સપીયરનું સૌપ્રથમ નાટક તે સમયની પરંપરાગત સ્ટાઇલમાં લખાયું હતું.તેઓ લેખનપ્રવાહ હંમેશા કુદરતી ન હતો, પણ પાત્રો કે નાટકની જરૂરિયાત મુજબ રહેતો હતો, આમ તેઓ સ્ટાઇલીશ ભાષામાં લખતા હતા.કવિતાનો આધાર વ્યાપ પર અને કેટલીક વખત તેમાં રૂપક અને ઉત્પ્રેક્ષા જોવા મળતા હતા તથા ભાષા ઘણી વખત અલંકારિક હતી જેને ઘણી વખત અભિનેતાઓ સામાન્ય રીતે બોલવાના બદલે આવેશપૂર્વક મોટા અવાજે બોલતા હતા. કેટલાક વિવેચકોના મતે ટાઇટસ એન્ડ્રોનિકસ (Titus Andronicus)ની ગ્રાન્ડ સ્પીચ વારંવાર ક્રિયાને થંભાવી દેતી જોવા મળી છે, ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો ટુ જેન્ટલમેન ઓફ વેરોના (Two Gentlemen of Verona)માં ટૂંકી કવિતાને વધુ પડતી ભપકાદાર મનાય છે.

આમ છતાં શેક્સપીયરે તેના પોતાના હેતુઓ માટે પરંપરાગત સ્ટાઇલ્સને સ્વીકારવાનું શરૂ કર્યું હતું. રિચાર્ડ-3 (Richard III)ના પ્રારંભની સ્વગતોક્તિના (soliloquy) મૂળ મધ્યયુગીન નાટક વાઇસ (Vice)ના સ્વગત જાહેરનામામાં છે.આ જ સમયે રિચાર્ડની તીવ્ર આત્મજાગૃતિ શેક્સપીયરના પરિપક્વ નાટકોની સ્વગતોક્તિને આગળ લઈ જાય છે.તેના કોઈપણ નાટકમાં પરંપરાગત શૈલીથી વિપરીત મુક્ત શૈલી જોવા મળી નથી. શેક્સપીયરે તેની કારકિર્દી દરમિયાન રોમિયા એન્ડ જુલિયટ (Romeo and Juliet)ની જેમ હંમેશા બેનું મિશ્રણ જારી રાખ્યું છે, કદાચ તે શૈલીના મિશ્રણનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ કહી શકાય.1590ની મધ્યમાંરોમિયો એન્ડ જુલિયટરિચાર્ડ-2 (Richard II) અને અ મિડસમર નાઇટ્સ ડ્રીમ (A Midsummer Night’s Dream) લખવાની સાથે શેક્સપીયરે વધુને વધુ સ્વયંસ્ફૂરિત કાવ્યો લખવાનું શરૂ કર્યું હતું.તેમણે તેમના રૂપકો અને પ્રતિકોને નાટકની જરૂરિયાત મુજબનું સ્વરૂપ આપ્યું.

વિલિયમ બ્લેકની (William Blake) 1795ની

કરૂણાંતિકા ટેટ બ્રિટન (Tate Britain)મેકબેથમાં બે સિમિલીઝનું ઉદાહરણ આપે છેઃ “એન્ડ પિટી, લાઇક અ નેક્ડ ન્યુ-બોર્ન બેબ, / સ્ટ્રાઇડિંગ ધ બ્લાસ્ટ, ઓર હેવન્સ ચેરુબિમ, હોર્ડ્સ / અપોન ધ સાઇટલેસ કુરિયર્સ ઓફ ધ એર”.

શેક્સપીયરની કવિતાનું સર્વસામાન્ય સ્વરૂપ પ્રાસ વિનાના પદ્ય (blank verse)નું હતુ, જેને પંચ યુગ્માક્ષરી (iambic pentameter) ચરણ પર કમ્પોઝ કરવામાં આવતી હતી.આનો અર્થ એમ થાય કે આ વર્સ સામાન્ય રીતે રીધમ વગરના હતા અને લાઇનના દસ સસ્વરથી રચાયેલા હતા. તેમાં બોલતી વખતે દરેક બીજા સસ્વર પર ભાર મૂકવામાં આવતો હતો. આમ પ્રારંભિક દિવસોમાં પ્રાસ વિનાના પદ્ય પાછળના સમય કરતાં થોડા અલગ હતા. તે ઘણી વખત અત્યંત સુંદર હતા, પરંતુ તેના વાક્યોમાં શરૂઆતમાં વિરામ આવતો હતો અને તે લીટીના અંતે (end of lines) સમાપ્ત થતા હતા, તેમાં વૈવિધ્યહીનતાનું જોખમ હતું.શેક્સપીયર એક સમયે પરંપરાગત પ્રાસ વિનાના પદ્યમાં નિષ્ણાત હતો, તેણે પછી અવરોધ લાવવાનું અને તેના પ્રવાહમાં વૈવિધ્યતા લાવવાની શરૂઆત કરી. આ ટેકનિકના લીધે જુલિયસ સીઝર (Julius Caesar)અને હેમ્લેટ (Hamlet) જેવા નાટકોમાં તેની કવિતામાં એક નવી ઊંચાઈ અને સ્થિતિસસ્થાપકતા જોવા મળી હતી. શેક્સપીયર આ ટેકનિકનો બખૂબીથી ઉપયોગ કરતો હતો, ઉદાહરણ તરીકે હેમ્લેટના મગજમાં ચાલતા તુમુલ સંઘર્ષને તેણે સારી રીતે દર્શાવ્યો છે.

સાહેબ મારા હૃદયમાં જાણ એક પ્રકારનો સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે
તેના લીધે હું સૂઈ શકતો નથી. મેથોટ આઇ લે
વર્સ ધેન ધ મ્યુટિન્સ ઇન ધ બિલ્બોસઅધીરું-
અધીરાપણાની પ્રશંસા- ચાલો આપણે જાણીએ
આપણો અવિવેક ઘણી વખત આપણ માટે સારો નીવડે છે…

હેમલેટ બાદ શેક્સપીયરે તેની કવિતાની સ્ટાઇલને વધુ વૈવિધ્યસભર બનાવી, તેમાં પણ ખાસ કરીને પાછળની કરૂણાંતિકાઓમાં લાગણીજન્ય બાબતોને વધારે પ્રાધ્રાન્ય આપ્યુંસાહિત્ય વિવેચક એ સી બ્રેડલી (A. C. Bradley)એ આ શૈલીને વધારે એકાગ્રતાવાળી, ઝડપી, વૈવિધ્યસભર અને બાંધણીની રીતે ઓછી પ્રચલિત તથા અધ્યાહાર વગરની ગણાવી હતી.તેમની કારકિર્દીના અંતિમ તબક્કામાં શેક્સપીયરે આ અસર હેઠળ અનેક ટેકનિક્સ અપનાવી.તેમાં લીટી પર વારંવાર પાછા આવવુ (run-on lines), અનિયમિત વિરામો અને વિરામચિન્હો તથા વાક્યની સંરચના તથા લંબાઈમાં જબરજસ્ત વૈવિધ્યનો સમાવેશ થાય છે.ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો મેકબેથ (Macbeth)માં એક અસંલગ્ન રૂપકમાંથી ભાષાની ઝડપી હિલચાલ અથવા એકબીજા સાથે સરખામણીઃ”હોપ પીધેલો હતો/ તમારા કપડામાં તમે ક્યાં છો?(1.7.35-38),”…નવા જન્મેલા નગ્નબાળકની જેમ દયનીય/કર્કશ અવાજવાળુ, અથવા સ્વર્ગનું ચેરુબિમ, હોર્ડ્સ/ અપોન ધ સાઇટલેસ કુરિયર્સ ઓફ ધ એર…”(1.7.21–25).આ સાંભળનારને પડકાર છે કે ઉપરોક્ત વાક્યનો અર્થ પ્રતિપાદિત કરે.પછીના રોમાન્સમાં સમયમાં ફેરફાર જોવા મળતો હતો અને તેના પ્લોટ પણ આશ્ચર્યજનક હતા. તેમાં કાવ્યત્મક શૈલીમાંથી પ્રેરણા લેવામાં આવી હોય તેમ લાગે છે. આ શૈલીમાં લાંબા અને ટૂંકા વાગ્યોનો સેટ એકબીજા સામે ગોઠવાય છે, ઉપવાક્યોનો ઢગલો થાય છે, વિષય અને કર્મ ઉલ્ટાઈ જાય છે તથા શબ્દોની બાદબાકી થાય છે, આમ સ્વસ્ફૂરણાની અસર ઊભી થતી જોવા મળે છે.

શેક્સપીયર થીએટરની પ્રેક્ટિકલ સમજ ધરાવતો શ્રેષ્ઠ કવિ હતો.તે સમયના બીજા નાટકોની જેમ શેક્સપીયર પેટ્રાર્ચ (Petrarch) અને હોલિન્શ્ડ (Holinshed) જેવા સ્ત્રોતોમાંથી મળતી વાર્તાઓને નાટકીય સ્વરૂપ આપતો હતો.તે કથાવસ્તુના દરેક હિસ્સાને નવો આયામ આપી રસકેન્દ્ર ઊભા કરતો હતો અને પ્રેક્ષકોને તેના ઉદ્દબોધનના શક્ય તેટલા વધારે પાસા બતાવતો હતો. આલેખનની આ શક્તિના લીધે જ શેક્સપીયરના નાટક ભાષાંતર, કાપકૂપી અને મુખ્ય નાટકના હિસ્સાને ગુમાવ્યા વગર વ્યાપક પણે થતી વ્યાખ્યામાં પણ ટકી શક્યા છે.શેક્સપીયરની નિપુણતા વિકસવાની સાથે તેણે તેના પાત્રોને વધારે સ્પષ્ટ અને વૈવિધ્યસભર ધ્યેયવાળા બનાવ્યા અને બોલવાની જુદી-જુદી ઢબ દ્વારા તેમની અલગ છાપ ઉપસાવી. તેણે પાછળના નાટકોમાં પ્રારંભિક શૈલીના પાસાને જાળવી રાખ્યા હતા, આમ છતાં તેના છેલ્લા રોમાન્સ(late romances)માં તે સ્વતંત્ર રીતે પાછો વધારે કુત્રિમ શૈલી પર પાછો ફર્યો છે. જેમાં થીએટરની ભ્રમણા પર ભાર મૂકાયો છે.

 

કવિતા

કવિતા

1593 અને 1594માં પ્લેગ (plague)ના કારણે થીયેટરો બંધ થઇ ગયા ત્યારે શેક્સપીયરે કામોદ્દીપક થીમ પર વિનસ અને એડોનિસ (Venus and Adonis) તથા ધ રેપ ઓફ લુક્રેસ (The Rape of Lucrece) નામની બે કવિતાઓ પ્રકાશિત કરી હતી.તેણે આ બંને કવિતાઓ સાઉધમ્પ્ટનના ઉમરાવ હેનરી રીઓથ્સલે (Henry Wriothesley, earl of Southampton)ને અર્પણ કરી હતી.વિનસ અને એડોનિસમાં એક નિર્દોષ એડોનિસ(Adonis) વિનસ (Venus)ના જાતીય આમંત્રણને નકારી કાઢે છે જ્યારે ધ રેપ ઓફ લુક્રેસમાં લંપટ ટર્કિન (Tarquin) દ્વારા લુક્રેસ (Lucrece)ની પત્ની પર બળાત્કાર કરે છે.ઓવિડ (Ovid’s)ની મેટામોર્ફોસીસ(Metamorphoses)ના પ્રભાવ હેઠળ આ કવિતા અનિયંત્રિત વાસનામાંથી પરિણમતી ગૂનાઇત અને નૈતિક અનિર્ણયાત્મક મનોદશા દર્શાવાઇ છે.આ બંને કવિતાઓ લોકપ્રિય બની હતી અને શેક્સપીયરના જીવનકાળ દરમિયાન વારંવાર તેનાં પુનઃમુદ્રણ થયા હતા.ત્રીજી કવિતા અ લવર્સ કમ્પ્લેઇન્ટ (A Lover’s Complaint) જેમાં યુવા મહિલા તેના પ્રેમી દ્વારા કરાતી જાતીય હરકતોનું વર્ણન કરે છે, આ સોનિટની પ્રથમ આવૃત્તિ 1609માં મુદ્રિત થઈ હતી. મોટાભાગના વિદ્વાનો હવે સ્વીકારે છે કે શેક્સપીયરે અ લવર્સ કમ્પ્લેઇન્ટ લખી હતી. વિવેચકો માને છે કે તેની જબરજસ્ત ગુણવત્તા સારો પ્રભાવ છોડી જાય છે. ધ ફોનિક્સ એન્ડ ધ ટર્ટલ (The Phoenix and the Turtle) 1601માં રોબર્ટ ચેસ્ટર્સમાં મુદ્રિત થઈ હતી લવ્સ માર્ટિયરમાં લેજન્ડરી ફોનિક્સના (phoenix) અવસાનનો શોક મનાવવામાં આવ્યો છે અને તેનો પ્રેમી વફાદાર ટર્ટલ ડવ છે.(turtle dove)1599માં સોનિટના બે પ્રારંભના મુસદ્દા 138 અને 144 ધ પેશનેટ પિલ્ગ્રીમમાં (The Passionate Pilgrim) રજૂ થયા હતા, જેને શેક્સપીયરના નામ હેઠળ પણ તેની પરવાનગી વગર પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.

સોનિટ

1609માં પ્રકાશિત સોનેટ (Sonnets) શેક્સપીયરનું બિન-નાટ્યાત્મક છપાયેલું લેખન હતું.વિદ્વાનો તે વાતને લઈને સુનિશ્ચિત નથી કે 154ની દરેક સોનિટ કમ્પોઝ્ડ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ પુરાવાઓ સૂચવે છે કે શેક્સપીયરે તેની સમગ્ર કારકિર્દી દરમિયાન ખાનગી વાંચન માટે સોનિટ લખી હતી.1599માં ધ પેશનેટ પિલગ્રીમમાં બે બિનસત્તાવાર સોનિટ પહેલાં ફ્રાન્સીસસ મેર્સે (Francis Meres) 1598માં ટાંક્યું હતું કે શેક્સપીયરે તેના અંગત મિત્રો માટે સોનિટની રચના કરી હતી.કેટલાક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે પ્રકાશિત થયેલા સંગ્રહો શેક્સપીયર તેના માટે લખેલી જ સિકવન્સ છે. તેણે વિરોધાભાસથી ભરપૂર બે શ્રેણી લખવાનું આયોજન કર્યું લાગે છેઃ એક તો જટિલતાવાળી પરિણીત સ્ત્રીની અંકુશવિહીન વાસના(ધ ડાર્ક લેડી) અને બીજી યુવા પુરુષની સંઘર્ષરત પ્રેમકથા (ફેર યુથ) હતી. તે બાબત અસ્પષ્ટ છે કે આ બાબત વાસ્તવિક વ્યક્તિઓને લઈને છે અથવા અહીં લેખક પોતાને જાતે રજૂ કરે છે, જો કે વર્ડ્સવર્થ (Wordsworth) માને છે કે સોનિટ દ્વારા શેક્સપીયર તેનું હૃદય ખૂલ્લું મૂકે છે.મિ. ડબલ્યુ. એચ.ને સમર્પિત કરવામાં આવેલી 1609ની આવૃત્તિને કવિતાઓના “ધ ઓનલી બીગેટર ” પ્રેરણાસ્ત્રોતને અપાયેલી અંજલિ તરીકે હતી. આ કવિતાઓને શેક્સપીયરે પોતે લખી હતી કે પ્રકાશક થોમસ થોર્પે (Thomas Thorpe) લખી હતી તે કોઈ જાણતું નથી, જેની ડેડિકેશન પેજ પર તેની સહી છે. ઘણી બધી થિયરીઓ હોવા છતાં ડબલ્યુ. એચ. શેક્સપીયર છે કે તે હજી સુધી સ્પષ્ટ થયું નથી.વિવેચકોએ સોનિટના ભરપૂણ વખાણ કર્યા છે, તેમાં પ્રેમની પ્રકૃતિ, જાતીય આવેગો, પ્રજોત્પાદન, મૃત્યુ અને સમ

ટેક્સ્ચ્યુઅલ સોર્સીસ

ફર્સ્ટ ફોલિયો (First Folio) 1623નું |thumb|right|ટાઇટલ પેજશેક્સપીયરની કબર પરનું લખાણ માર્ટિન ડ્રોશાઉટે (Martin Droeshout) કોતરેલું છે.]] કિંગ્સમેનના સમયથી શેક્સપીયરના મિત્રજોન હેમિંગ્સ (John Heminges) અને હેનરી કોન્ડેલે (Henry Condell) 1623માં શેક્સપીયરના નાટકોની સંગ્રહિત આવૃતિના સ્વરૂપમાં ફર્સ્ટ ફોલિયો (First Folio)નું પ્રકાશન કર્યું.તેમાં 36 પ્રકરણો સમાવાયા હતા, જેમાં 18 તો પ્રથમ વખત મુદ્રણમાં ગયા હતા.ઘણા નાટક ક્વાર્ટો (quarto) વર્ઝન્સમાં આવી ગયા હતા- આ પ્રકારના પુસ્તકો પેપરની શીટને બે વખત ફોલ્ડ કરી ચાર પરત બનાવી બનાવાય છે.કોઈ પુરાવો સૂચવતો નથી કે શેક્સપીયરે આ આવૃત્તિઓને માન્યતા આપી હતી, જેને ફર્સ્ટ ફોલિયો ચોરાયેલી અને શંકાસ્પદ નકલો માને છે.આલ્ફ્રેડ પોલાર્ડ (Alfred Pollard) પછી કેટલીકને બેડ ક્વાર્ટો (bad quarto) કહેવાય છે, કારણ કે તેનું અયોગ્ય રીતે શાબ્દિક રૂપાંતરણ કરવામાં આવ્યું છે, જેની તેમની યાદગીરી માટે પુનરચના કરવામાં આવી હોઈ શકે છે.નાટકની કેટલાક સ્વરૂપ હજી પણ અસ્તિત્વ ધરાવે છે, પણ તે દરેકએકબીજાથી અલગ (differs from the other) છે.આ પ્રકારના તફાવતો પાછળનું કારણ કોપીમાં અવરોધ કે મુદ્રણ (printing)ની ભૂલો અથવા અભિનેતાઓ કે પ્રેક્ષકોના સભ્યોએ આપેલી ભૂલભરેલી નોંધ અથવા શેક્સપીયરના પોતાના કાગળો (papers)ની ભૂલ હોઈ શકે છે.કેટલાક કિસ્સામાં જોઈએ તો ઉદાહરણ તરીકે હેમ્લેટટ્રોઇલસ એન્ડ ક્રેસિડા (Troilus and Cressida) અને ઓથેલોમાં શેક્સપીયરે ક્વાર્ટો અને ફોલિયો એડિશન્સ વચ્ચે ટેક્સ્ટ સુધારી હોઈ શકે છે.કિંગ લીયરનું ફોલિયો વર્ઝન 1608ના ક્વાર્ટો કરતાં અલગ છે, જ્યારે ઓક્સફર્ડ શેક્સપીયરે બંનેનું મુદ્રણ કર્યું છે. આથી તેમાં ગૂંચવાડો થયા વગર આ પ્રકારની ભૂલ ન થઈ હોય

પર્ફોર્મન્સીસ

પર્ફોર્મન્સીસ

શેક્સપીયરે તેના પ્રારંભિક નાટકો કઈ કંપની માટે લખ્યા હતા તે સ્પષ્ટ નથીટાઇટસ એડ્રોનિકસની 1594ની આવૃતિનું મુખપૃષ્ઠ દર્શાવે છે કે આ નાટક ત્રણ જુદી-જુદી કંપનીઓ દ્વારા ભજવાયું હતું.1592-93માં આવેલા પ્લેગ (plagues) પછી શેક્સપીયરના નાટકો તેની પોતાની કંપની થીએટર (The Theatre) અને અને થેમ્સની ઉત્તરે શોરડિચ (Shoreditch)માં કર્ટેન (Curtain)માં માં ભજવવાના શરૂ થયા હતા.લંડનવાસીઓએ હેનરી-4નો પ્રથમ ભાગ જોવા મોટી સંખ્યામાં ભેગા થયા હતા. લીઓનાર્ડ ડિગીસ (Leonard Digges)ની નોંધ મુજબ થીએટર રૂમમાં જગ્યા શોધવી અઘરી પડતી હતી.કંપનીનો જમીન માલિકો સાથે વિવાદ થતાં તેઓએ થીએટર બંધ કરી દીધું અને ગ્લોબ થીયેટર (Globe Theatre) બાંધવા માટે ટીમ્બરના લાકડાનો ઉપયોગ કર્યો. સાઉથવાર્ક (Southwark)માં થેમ્સના દક્ષિણ કિનારે અભિનેતાઓએ બનાવ્યું હોય તેવું આ પ્રથમ થીએટર હતું.ગ્લોબ થીએટર 1599ની વસંતમાં જુલિયસ સીઝરના નાટક સાથે ખૂલ્યું હતું, જે અહીં ભજવાયેલું પ્રથમ નાટક હતું. આમ શેક્સપીયરે 1599 પછી લખેલા મોટાભાગના નાટકો ગ્લોબ થીએટર માટે લખેલા હતા, તેમાં હેમ્લેટઓથેલો અને કિંગ લીયરનો સમાવેશ થાય છે.

લોર્ડ ચેમ્બરલીન્સ મેનને 1603માં કિંગ્સ મેન (King’s Men) તરીકે પુનઃનામાંકન કરીને તેઓએ નવા રાજા જેમ્સ (King James) સાથે ખાસ સબંધં બાંધ્યા હતા.પર્ફોર્મન્સનો રેકોર્ડ નબળો હોવા છતાં પણ કિંગ્સ મેને પહેલી નવેમ્બર 1604થી 31 ઓક્ટોબર 1605 વચ્ચે કોર્ટમાં શેક્સપીયરના સાત નાટક ભજવ્યા હતા. તેમાં મર્ચન્ટ ઓફ વેનિસનો સમાવેશ થાય છે.1608માં શિયાળામાં ઇન્ડોર બ્લેકફ્રિઆર્સ થીએટર (Blackfriars Theatre)માં પર્ફોમન્સ કર્યા પછી ગ્લોબમાં ઉનાળામાં પર્ફોમન્સ કર્યું હતું.જેકોબીયન (Jacobean) ફેશનના ઇન્ડોર સેટિંગમાં નાટ્ય શોખીનોને (masques) અપાયેલા સુંદર સ્ટેજના લીધે શેક્સપીયરને વધારે સ્ટેજ સામગ્રીની વધારે જરૂર હોય તેવા નાટકો કરવામાં મદદ મળી હતી.સિમ્બેલિનમાં ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો જુપિટર (Jupiter) થંડર અને લાઇટિંગમાં ગરૂડ પર બેસીને ઉતરે છેઃ આ થંડરબોલ્ટ ઇફેક્ટ છે.ભૂત તેના ઘૂંટણીયે પડ્યું

શેક્સપીયરની કંપનીના અભિનેતાઓમાં પ્રખ્યાત રિચાર્ડ બર્બેગ (Richard Burbage), વિલિયમ કેમ્પ (William Kempe), હેનરી કોન્ડેલ (Henry Condell) અને જોન હેમિંગ્સ (John Heminges)નો સમાવેશ થાય છે.શેક્સપીયરના ઘણા નાટકોના પ્રથમ પર્ફોર્મન્સમાં બર્બેગે અગ્રણી ભૂમિકા નીભાવી છે, આ નાટકોમાં રિચાર્ડ-3હેમ્લેટઓથેલો અને કિંગ લીયરનો સમાવેશ થાય છે.લોકપ્રિય હાસ્ય કલાકાર વિલ કેમ્પે રોમિયા અને જુલિયટમાં નોકર પીટરની ભૂમિકા નીભાવી છે અને ડોગબેરી (Dogberry)માં મચ અડો અબાઉટ નથિંગમાં પણ બીજા પાત્રો છે.16મી સદીના અંતે તેમનું સ્થાન રોબર્ટ આર્મિને (Robert Armin) લીધું હતું, જેણે એઝ યુ લાઇકમાં ટચસ્ટોન (Touchstone) અને કિંગ લીયરમાં મૂરખની ભૂમિકા ભજવી છે.1613માં સર વિલિયમ વોટોન (Henry Wotton)ની નોંધ મુજબ હેનરી-8 એ ભવ્ય ઠાઠમાઠ અને સમારંભોના એકસ્ટ્રાઓર્ડિનરી સંજોગો પર મોટો પ્રકાશ ફેંક્યો હતો.આમ છતાં 29 જુનના રોજ ગ્લોબ થીએટરમાં કેનન સેટ આગમાં સપડાઈ ગયું અને તેના લીધે પૂરું થીએટર બળી ગયું. આ ઘટના શેક્સપીયરના નાટકની તારીખની ભાગ્યે જ જોવા મળતી ચોકસાઈ દર્શાવે છે.