પાછળના વર્ષો અને મૃત્યુ

પાછળના વર્ષો અને મૃત્યુ

1606-1607 બાદ શેક્સપીયરે બહુ ઓછા નાટકો લખ્યા હતા અને 1613 બાદ એકપણ નાટક તેમને અર્પણ કરાયા નથી.તેમના છેલ્લા ત્રણ નાટકોમાં તેમણે સંભવતઃ જોન ફ્લેચર (John Fletcher)ની મદદ લીધી છે, જે કિંગ્સ મેનના નાટ્યલેખનમાં તેમના અનુગામી બન્યા હતા.

રો પ્રથમ આત્મકથા લેખક હતા, જેમણે શેક્સપિયર તેમના અવસાનના થોડા સમય પહેલા નિવૃત્ત થઈ સ્ટ્રેટફોર્ડ આવ્યા હતા તે પરંપરાગત તથ્યને નકારી કાઢી જણાવ્યું હતું તે સમયે આ ક્ષેત્રમાં નિવૃત્તિ આવતી જ ન હતી અને શેક્સપિયરે લંડનની મુલાકાત લેવાનું ચાલું રાખ્યું હતું.1612માં તેમને કોર્ટ કેસમાં સાક્ષી તરીકે બોલાવવામાં આવ્યા હતા, જે માઉન્ટજોયની પુત્રી મેરીના મેરેજ સેટલમેન્ટને લગતો હતો.તેમણે માર્ચ 1613માં બ્લેકફ્રિઆર્સ પ્રાયોરી (priory)માં ગેટહાઉસ (gatehouse) ખરીદ્યું અને નવેમ્બર 1614માં તેઓ ત્યાં રહેવા ગયા. લંડનમાં થોડા અઠવાડિયા સુધી તેઓ તેમના જમાઈ જોન હોલ (John Hall)ને ત્યાં રહ્યા હતા.

શેક્સપીયરનું મૃત્યુ 23મી એપ્રિલ 1616ના રોજ થયું હતું અને તે તેમની પત્ની અને બે પુત્રીઓને પાછળ છોડી ગયા હતા.સુસાને 1607માં એક ડોક્ટર જ્હોન હોલ સાથે લગ્ન કર્યા હતા અને જુડિથે શેક્સપીયરના મૃત્યુના બે મહિના પહેલાં એક દારૂ વેચનાર (vintner) થોમસ ક્વિની (Thomas Quiney) સાથે લગ્ન કર્યા હતા.

તેના વસિયતનામામાં શેક્સપીયરે તેની મોટી પુત્રી સુસાન માટે તેની વિશાળ એસ્ટેટનો ઘણો હિસ્સો છોડ્યો હતો.ઉપરોક્ત શબ્દ સૂચવે છે કે તે તેના શરીર દ્વારા અવતરેલી પ્રથમ બાળક હતી.ક્વિનીને ત્રણ પુત્રો હતા, જે બધા જ લગ્ન કર્યા વિના મૃત્યુ પામ્યા હતા.હોલ્સને એક પુત્રી એલિઝાબેથ હતી, જેણે બે વખત લગ્ન કર્યા હતા પરંતુ 1670માં બાળક વિના તેનું મૃત્યુ થયું હતું. આમ, શેક્સપીયરના સીધા વંશનો અંત આવ્યો.શેક્સપિયરના વિલમાં તેની પત્ની એનનો ખાસ ઉલ્લેખ નથી, જેને સંભવતઃ તેની મિલકતનો એક તૃતીયાંશ હિસ્સો આપમેળે મળ્યો હતો. તેણે મુદ્દો ઉપસ્થિત કર્યો હતો, આમ છતાં વસિયતનામામાં માય સેકન્ડ બેસ્ટ બેડનો ઉલ્લેખ અટકળો તરફ દોરી જાય છે.કેટલાક વિદ્વાનો આ વસિયતનામાને એનના અપમાન તરીકે જુએ છે, બીજા કેટલાક માને છે કે સેકન્ડ બેસ્ટ બેડનો અર્થ લગ્નની પથારી થતો હશે, તેનું ઘણું મહત્વ હોય છે.

શેક્સપીયરની કબર

શેક્સપીયરને તેના મૃત્યુના બે દિવસ પછી પવિત્ર ટ્રિનીટી ચર્ચ (Holy Trinity Church)ના ચાન્સેલ (chancel)માં દફનાવવામાં આવ્યો હતો.તેની કબર પરના કોથરાયેલા પથ્થર પર તેના હાડકાને ત્યાંથી ફેરવવા સામે ચેતવણી આપતો શાપ કોતરવામાં આવ્યો છે.

ગુડ ફ્રેન્ડ ફોર લેસ્વેસ સેક ફોરબીયર (અહીં એક સારો મિત્ર હંમેશા માટે પોઢી ગયો છે)
ટુ ડિગ ધ ડીવીએસટી એનક્લોઝ્ડ હીયર
બ્લેસ્ટ બી ય મેન યેટ સ્પેર્સ ધ સ્ટોન્સ
એન્ડ સીવીઆરએસટી બી હી યેટ મૂવ્સ માય બોન્સ

તેમની યાદમાં 1623ના થોડા સમય પહેલા નોર્થ વોલ પર એક સ્મારક (monument) ઊભું કરાયું હતું, તેમાં તેમનું લેખનકાર્ય કરતું અડધુ ચિત્ર કોતરાયું હતું. નકશીદાર તક્તીમાં તેની સરખામણી નેસ્ટર (Nestor), સોક્રેટીસ (Socrates) અને વિર્ગિલ (Virgil) સાથે કરવામાં આવી હતી.સમગ્ર વિશ્વમાં શેક્સપિયરના ઘણાસ્મારકો અને પૂતળા (statues and memorials) જોવા મળે છે, તેમાં સાઉથવાર્ક કેથેડ્રલ (Southwark Cathedral) અને વેસ્ટમિનીસ્ટર એબી (Westminster Abbey)માં પોએટ કોર્નર (Poet’s Corner)નો સમાવેશ થાય છે.